Politieke Boeken

In dit boek beschrijft psychotherapeut Joost Bosland (1954) onze samenleving vanuit een psychologische invalshoek, vanuit zijn ervaringen in de psychiatrie, hij geeft een fascinerende verklaring voor de problemen in onze samenleving. Zijn diagnose: Nederland glijdt af door groepen die lijden aan een 'borderline-stoornis'.

Een ernstig psychologisch probleem waarbij de borderliner in een spiraal van 'regressie' raakt en de wereld op een kinderlijke manier, als zwart-wit en vriend-vijand beleeft. De borderliner is achterdochtig en voortdurend in verwarring over wie wel en wie niet te vertrouwen is. Omdat met deze onzekerheid niet te leven valt -de borderliner wordt o.a. agressief- zoekt hij voortdurend bevestiging van de vijandschap van iemand (of een groep), hij infecteert vervolgens de mensen om hem heen met zijn waanideeën. Volgens Bosland is Nederland geworden zoals ze is -het land van Wilders- o.a. door het wegvallen van de oude zekerheden (en collectieve vijanden) na het ijzeren gordijn, en door de onzekerheden die globalisering, de toestroom van vreemdelingen, en de afbraak van de verzorgingsstaat met zich meebrengen. Daarbovenop kwamen enkele traumatische gebeurtenissen, uitvergroot door de borderline-media: de Twin-Towers, de moorden, de crises en de rampen.

In zijn praktijkervaring op psychiatrische afdelingen en in TBS-klinieken zag Bosland regelmatig teams van psychologen uiteen worden gedreven door enkele borderliners, maar ook op kantoren kan de borderliner hele afdelingen uiteen drijven door op slinkse wijze een groep 'vóór de manager' en een groep 'tegen de manager' te creëren, dit lukt hem door misbruik te maken van een zwakke collega die met de boze manager in botsing kwam. Volgens de borderliner ben je óf voor je collega, óf voor je manager, een tussenweg is er niet in zijn zwart-wit beleving. De effecten ijlen nog jaren na, er is heel wat voor nodig om deze afdelingen weer gezond te krijgen.

Wat er in deze mini-samenlevingen gebeurt, dat gebeurt nu op grotere schaal in het land van Wilders. Een populist als Wilders maakt misbruik van de situatie door de borderliners simpele oplossingen te bieden in wij-zij en goed-fout denken.

De psychotherapeut Bosland vreest voor de kritische grens, het omslagpunt, waarop een patiënt niet meer te redden is en uiteindelijk de hand legt aan zichzelf. De grote waanzin waarin een samenleving zichzelf vernietigd, zoals we dat eerder zagen in onder andere Nazi-Duitsland.

Boslands reikt de lezer in de tweede helft van het boek de behandelmethode aan die zal moeten zorgen voor het herstel van de sociale samenhang. Voor iedereen die zich daarvoor wil inzetten, kan dit boek een hulpmiddel zijn. Anti-populistische politici moeten dit boekje zeker lezen, wellicht iets voor in de campagnebus.