Politieke Boeken

De zaak Lucia de B. is uniek: niet het Openbaar Ministerie is de boosdoener, maar het gerechtshof zelf. Na de pleitrede van de advocaten ging het OM uit van vrijspraak. Ook het hof zag dat er niet voldoende bewijs was. In zijn klaarblijkelijke behoefte aan een veroordeling is het hof zelf aan het reconstrueren geslagen. Het heeft twee gevallen uitgekozen die als locomotieven de andere notoir (nog) zwakkere gevallen het stationnetje ‘bewezen-verklaring’ moeten binnentrekken. Het hof heeft daarbij zeer actief de feiten gemanipuleerd, het heeft allerlei retorische strategieën benut en heeft het geheel met een wetenschappelijk sausje overgoten. Die wetenschappelijke precisie keert zich overigens tegen het hof. Het wetenschappelijk zo mooi en zo precies beargumenteerde tijdstip van de moord op Amber lijkt een scherpe, overtuigende veroordeling op te leveren. Maar op het moment van de vermeende moord zijn twee artsen bezig Amber te onderzoeken.

Wie nog enig vertrouwen in het OM wil behouden, moet dit boek niet lezen. In een vijftal grote zaken (Louwes, Henk H, Sweeney, Lucia de B, Schiedam, samen goed voor 63 jaar plus levenslang), ziet Ton Derksen het OM, 's Neerlands publieke waarheidsvinder, met de regelmaat van de klok onwaarheid spreken, waarheid achterhouden en de waarheid verbasteren. De Schiedammer Parkmoord-zaak is geen uitzondering, het laat juist een patroon van systematische missers zien dat nu ook in de andere onderzochte zaken zichtbaar wordt. In deze zaken opereert het OM als vermeende waarheidsvinder met grote willekeur. Er lijkt slechts één doel gediend te worden: een veroordeling van de verdachte. Het OM blundert van het ene argument naar het ander, het sluit zich systematisch af voor kritiek, het werkt ontlastend materiaal weg en het weigert potentieel ontlastend onderzoek te doen. Let wel, deze fouten, die in dit boek met een massa aan concrete voorbeelden gedemonsteerd worden, gaan niet over de details maar over de kernpunten van de aanklachten van het OM.

Rechercheurs, officieren van justitie, rechters, maar ook advocaten zoeken allen op hun manier naar waarheid; naar de ware toedracht in een zaak. Omdat ze geen training in empirisch onderzoek hebben, maken ze daarbij onnodige fouten. Aan de hand van verschillende casussen laat wetenschapsfilosoof Ton Derksen zien hoe gemakkelijk - en met welke dramatische consequenties - fouten in strafrechtspraktijk worden gemaakt. Het boek is een must voor iedereen die zich wil wapenen tegen alledaagse valkuilen, tunnelvisie, verborgen argumentatiefouten en onjuiste interpretatie van gegevens.

Schuldig. In de meest geruchtmakende moordzaak van het decennium, de Deventer moordzaak, speelt Ernest Louwes onvrijwillig de hoofdrol. Vrijgesproken en veroordeeld als moordenaar van de weduwe Jacqueline Wittenberg moeten politie en justitie forse blunders erkennen in het onderzoek en de diverse rechtszaken die over deze moord zijn gehouden. Maar waar eerdere justitiële missers tot eerherstel van verdachten hebben geleid, moest Ernest Louwes zijn 'straf' uitzitten. Monddood, door een uniek mediaverbod. Nu mag hij zijn verhaal wél vertellen. Vrijgelaten uit de cel, maar niet vrij.

Broddelwerk In het strafrechtelijk onderzoek wordt regelmatig onnodig broddelwerk afgeleverd; door de politie, door het Openbaar Ministerie, maar ook door internationale opsporingsorganisaties. Denk aan de vreemde en misleidende wijze waarop de Nederlandse politie van verhoren processen-verbaal maakt, en aan de onachtzaamheid waarmee het Joegoslavië-tribunaal en het Rwanda-tribunaal herkenningen door ooggetuigen behandelen. De problemen die hierdoor ontstaan zijn groot: als rechters het broddelwerk aanvaarden, kunnen onschuldigen veroordeeld worden of kunnen zware misdadigers de dans ontspringen.